Artists Gallery Calendar News Art Fairs Publications Contact

Selected works of the exhibition
Press Release (English)
Press Release (French)
Press Release (Dutch)
Print press release
Print images...




Sophie Kuijken

January 16 - February 22, 2020
Charles Decoster, Brussels










Galerie Nathalie Obadia presenteert met trots de vierde solotentoonstelling van Sophie Kuijken, na eerdere tentoonstellingen in Parijs in 2017 en in Brussel in 2016 en 2014.
 
Sophie Kuijken schilderde meer dan twintig jaar in de beslotenheid van haar atelier, zonder ooit haar werk aan de buitenwereld te tonen. Ze ging zelfs zo ver om al deze werken te vernietigen die het resultaat waren van jarenlang onderzoek. Het was dankzij Joost Declercq, de voormalige directeur van het Museum Dhondt-Dhaenens (België), dat Sophie Kuijken in 2011 ermee instemde om haar werken voor het eerst te exposeren. Door deze jaren van afzondering slaagde zij erin een atypisch en krachtig werk te ontwikkelen, dat volledig is toegespitst op de portretkunst.
 
De tentoonstelling brengt voor het eerst haar twee favoriete media, de schilder- en de tekenkunst, samen. Hoewel de Belgische kunstenares vooral bekend staat om haar schilderijen, is ze tijdens haar artistieke loopbaan altijd blijven tekenen. De tekenkunst biedt haar steeds een uitgelezen middel om te experimenteren op beeldend vlak.
 
De acht schilderijen die gepresenteerd worden, zijn echte technische hoogstandjes. Net zoals de grote Vlaamse primitieven bouwt Sophie Kuijken geduldig haar figuren en achtergronden op aan de hand van dunne lagen acrylverf, olieverf en glacis. Die brengt ze over elkaar aan tot er een glad oppervlak met realistische diepgang ontstaat. Haar schilderijen absorberen daardoor het licht dat de verfmaterie tot leven brengt en alle details onthult.
 
Haar tekeningen zijn daarentegen meer etherisch. Op dikke gipsen dragers, die ze zelf maakt, tekent Sophie Kuijken met een zilver- of koperstift de lichte contouren van haar portretten die ze dan vervolgens ophoogt met enkele potloodlijnen om ​​details in de compositie te benadrukken. Slechts voor t-R.O.X. en enkele andere tekeningen maakte ze een donkerdere achtergrond met een mengsel van krijt, pigment en houtskool dat ze in haar atelier heeft bereid. Haar lange werkproces laat geen correcties toe: het gebaar van Sophie Kuijken is gecontroleerd en definitief.
 
Hoewel haar schilderijen en tekeningen op technisch vlak verschillen, versterkt het onderwerp de band tussen deze twee praktijken. De portretten van Sophie Kuijken zijn samengesteld ​​uit meerdere afbeeldingen die ze tijdens haar zoektocht op het internet heeft verzameld en die ze soms meerdere jaren bewaart voor ze er gebruik van maakt. Haar werkwijze is fascinerend. Ze heeft een echte beeldwetenschap ontwikkeld door een groot aantal foto’s te selecteren op basis van formele kenmerken. Alle symboliek en alle historische context laat ze buiten beschouwing. Ze beperkt zich tot het observeren van bepaalde terugkerende patronen, accessoires, houdingen of outfits.
 
Uit deze ongewone associaties ontstaan ​​bijna mystieke figuren, zoals blijkt uit Z.W.K.H., een bijzonder elegant en levensgroot portret van een jonge vrouw in een lichtblauwe jurk. Als we er van dichtbij naar kijken, zien we een dun bandje aan haar rechtervoet, geïnspireerd door de sandaal van een oud standbeeld. Op een ander schilderij, C.M.H., is het gezicht van het personage aan beide kanten omgeven door twee blauwe tongen, versierd met een witte ster, als gaat het om fragmenten van een militaire helm. Dit oorlogssymbool, dat in de compositie nadrukkelijk aanwezig is, staat in schril contrast met de knielende en nederige houding van de figuur.
 
Sophie Kuijken besteedt ook veel aandacht aan de weergave van gezichten en handen, die ze met veel zorg voor detail uitwerkt en die daardoor stralen. De Franse dichter Paul Valéry (1871-1945) zei ooit: ‘Het innigste bij de mens is zijn huid’. In de werken van Sophie Kuijken komt door de huid - het fijne membraan tussen de persoon en de wereld - alle spanning en complexiteit van haar personages tot uiting. Dit gevoel wordt nog versterkt door de manier waarop de kunstenares haar achtergronden behandelt: ze zijn donker en detailloos en lijken alleen te bestaan ter ondersteuning van de figuren. Ze ontnemen de personages elke ruimtelijke en tijdsgebonden context, alsof ze hun onwerkelijke karakter nog meer willen onderstrepen.
 
Wie voor een werk van Sophie Kuijken staat, zal daarom onmogelijk kunnen bepalen tot welk tijdperk het juist behoort en al evenmin of de geportretteerde een man of een vrouw is. De kunstenares lijkt plezier te scheppen in deze onduidelijkheid en cultiveert vrijuit de verwarring bij de toeschouwer. Dat is zeker het geval in V.L.K.L., waar ze met de verdubbeling van de figuur speelt.
 
Net zoals het monster in de roman Frankenstein or The Modern Prometheus van de Engelse schrijfster Mary Shelley* zijn de portretten van Sophie Kuijken tegelijk onmiskenbaar menselijk en bevreemdend anders. Het zijn anonieme wezens, vanuit het niets gefabriceerd, die ons confronteren met onze eigen menselijkheid.
 
In januari 2020 zullen ook verschillende schilderijen van Sophie Kuijken te zien zijn in de Gentse Sint-Baafskathedraal, een van de mooiste Europese kathedralen, die sinds 1986 het beroemde altaarstuk Het Lam Gods (1432) van de gebroeders Van Eyck huisvest. De werken van Sophie Kuijken worden er gepresenteerd naast het beroemde altaarstuk, dat een grondige restauratie heeft ondergaan. Zo wordt een levendige dialoog tussen twee tijdperken gecreëerd.

 Frankenstein or The Modern Prometheus, Mary Shelley, Lackington, Hughes, Harding, Mavor & Jones, 1818.